Գոշավանք

Տեղեկություն եկեղեցու մասին

Գոշավանքը գտնվում է ՀՀ Տավուշի մարզի Գոշ գյուղի մոտ՝ Գետիկ գետի աջ ափին:

Վանքը կառուցվել է 1188 թ. երկրաշարժից ավերված Գետիկ վանքի մոտ Մխիթար Գոշի կողմից՝ իշխան Իվանե Զաքարյանի աջակցությամբ և կոչվել Նոր Գետիկ, իսկ Մխիթար Գոշի մահվանից հետո, ի պատիվ Գոշի, վերանվանվել է Գոշավանք:

            Գոշավանքը միջնադարյան Հայաստանի կրոնական և կրթամշակութայինկարևորօջախներից էր: Պատմական աղբյուրներում կոչվել է համալսարան, վարժարան, ճեմարան: Դասավանդվել են հայոց և օտար լեզուներ, փիլիսոփայություն, գրչության արվեստ, նկարչություն, ճարտարապետություն և այլ առարկաներ: Այստեղ շուրջ 25 տարի իր  գործունեությունն է ծավալել ժամանակի ճանաչված գիտնական, օրենսդիր, դավանաբան, մեկնիչ, պատմիչ, առակագիր ու մանկավար, դատաստանագրքի հեղինակ Մխիթար Գոշը: Գոշավանքի սաներից են նաև Վանական Վարդապետը և Կիրակոս Գանձակեցին, որոնք հետագայում իրենց հիմնած դպրոցներում շարունակել են Գոշավանքի ավանդությունները:

            Գոշավանքի վանական համալիրը իր մեջ ներառում է Սուրբ Աստվածածին, Սուրբ Գրիգոր եկեղեցիները, գավիթը, Գրիգոր Լուսավորիչ և երկու փոքրաչափ այլ մատուռները, Սուրբ Հռիփսիմե ժամատունը, երկհարկանի գրատուն-զանգակատունը, ժամատան ավերակները, խաչքարեր, փոքր շինությունների հիմքեր: Ամենահին շինությունը կիկլոպյան պատն է, որը հետագայում օգտագործվել է որպես սեղանատուն:

Գլխավոր եկեղեցին՝ Սուրբ Աստվածածինը, կառուցվել է 1191-96 թթ. Արցախի Վախթանգ իշխանի և նրա կնոջ՝ Արզուխաթունի հովանավորությամբ: Եկեղեցու կառուցմանը մեծ մասնակցություն է ունեցել Մխիթար Գոշը՝ միաբանների հետ: Եկեղեցին մեկ զույգ որմնամույթերով գմբեթավոր դահլիճ է՝ ավագ խորանի երկու կողմերում կրկնահարկավանդատներով: Եկեղեցին ունի զարդաքանդակներ, պատերին փորագրված են խաչեր, պահպանվել են արձանագրություններ: Արևմտյան ճակատին կա արևի ժամացույց:

            Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ փոքր եկեղեցին կառուցվել է 1237-1241 թթ. Վախթանգ իշխանի թոռ՝ Գրիգոր Տղա իշխանի պատվերով: Այն միանավթաղածածկ կառույց է, որն իր շքեղ շինության և նրբագեղության համար Կիրակոս Գանձակեցու կողմից կոչվել է «զարմանակերպ»: Եկեղեցու հարդարանքը հայ միջնադարյան դեկորատիվ արվեստի կարևոր օրինակներից է: Եկեղեցին զարդարված է հարուստ մանրանկարներով, հյուսածո զարդերով,վարդյակներով ևզարդաքանդակներով:

            Գոշավանքում են գտնվում երկու ժանյակազարդ խաչքարեր՝ զարդաքանդակված ոսկերչական նրբությամբ, որի պատճառով ստացել են «ասեղնագործ» մականունը: Խաչքարըփորագրվել է 1291 թ. տաղանդավոր վարպետ քանդակագործ Պողոսի կողմից, և տեղադրված է Սուրբ լուսավորիչ եկեղեցու մոտքի մոտի երկու կողմերում՝ պատվանդանի վրա: Որպես հայկական խաչքարերի լավագույն նմուշներ և միջնադարյան արվեստի գլուխգործոցներ՝ այդ խաչքարերը լայն ճանաչում են գտել:

            Գոշավանքիգրատունը կառուցվել է 1241 թ., և նման է Հաղբատի վանքի գրատանը: Գրատան ներսում կան խորշեր, որտեղ պահվել են ձեռագրերը: Սակայն, ինչպես մյուս վանքերի, այդպես էլ Գոշավանքիձեռագրերն ամբողջությամբ չեն պահպանվել: Դրանց մի մասը հրկիցվել է թաթար-մոնղոլական հարձակումների ժամանակ: Իսկ ձեռագրերի փրկված եզակի նմուշները 1936 թ. կոմունիստները շրջապատելով եկեղեցին,այրել են այնպես, որ անգամ մեկ թերթիկ չփրկվի:

            Գոշավանքը նույնպես Հայաստանի զբոսաշրջության կարևորկետերից մեկն է, և այցելուների պակաս չի զգում:

Ավելին Թաքցնել

Ինչպես հասնել

Գոշավանքը գտնվում է ՀՀ Տավուշի մարզի Գոշ գյուղի մոտ՝ Գետիկ գետի աջ ափին:

Պատվիրեք շրջագայություն դեպի Գոշավանք և Հայաստանի այլ սուրբվայրեր

Տեղեկացեք Ձեր քաղաքից ավիատոմսերի գների մասին, ընտրեք ամենահարմար առաջարկը

Տեղեկացեք, թե որտեղ կարելի է ապրել Ձեր ճանապարհորդության ընթացքում

Մոտակայքում գտնվող վայրեր

Կարծիքներ Գոշավանք մասին

Անապարհորդի վարկանիշ

Այցելության ժամանակահատված

Լեզու

Z, 11.02.2021

Hello colleagues, how is all, annd what you want to say about this
post, in my view its in fact awesome in favor of me.

http://ufotech.com.vn/members/danaobrien1999.667378/
buy my essay
Z (Kristeen) https://coub.com/danaobrien1999

РазвернутьСвернуть

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Указывая свои данные, Вы соглашаетесь с нашей Политикой конфиденциальности